ميرزا محمد حيدر دوغلات
مقدمه 104
تاريخ رشيدى ( فارسي )
سر راه خود به چين خبر يافتند كه به علت حمله شيرمحمد اوغلان به مغولستان كه در آن هنگام تحت نفوذ و فرمانروايى ويسخان قرار داشت ، هرج و مرج در آنجا شيوع يافته است . تأييد اين عبارت در متن خود آن قرار دارد اما به اين قول ميرزا حيدر هم شبيه است كه مىگويد ميان ويسخان « و شيرخان منازعات عظيمى وجود داشت » همچنين از مطلع السعدين چنين مىآيد كه شيرمحمد در 1425 در مغولستان داراى نوعى اقتدار بوده ، هر چند كه احتمالا عنوان فرمانروايى نداشته است . به هر حال گفته شده كه در آن سال ميرزا الغ بيگ فرمانرواى ماوراء النهر به مغولستان لشكر كشيد و شيرمحمد را شكست داد . اما به گفته چينىها اين حادثه در زمان ويسخان كه پس از كشتن نقش جهان در 1418 بر مغولستان حكومت مىكرد ، اتفاق افتاده است . بنابراين به نظر مىرسد كه مطلع السعدين و تاريخ رشيدى در خصوص شيرمحمدخان اتفاق نظر دارند تا آنجا كه هر دو معتقدند كه وى درست تا لحظات جلوس ويسخان بر تخت سلطنت ، در قيد حيات بوده ، اما هيچ يك به صراحت نمىگويند كه او از فرمانروايان آن سلسله بوده است . شايد به همان ترتيبى كه در فوق ، ليست خانان فرمانروا را از روى منابع مختلف در كنار هم قرار دادم ، نشان دادن اختلافات منابع در مورد پسران خضر خواجه هم كه بعضى از آنها به مقام فرمانروايى رسيده و بعضى از آن مقام محروم بودهاند ، مفيد بوده باشد . روضة الصفا بدين ترتيب آورده : - 1 ) شمع جهان 2 ) شيرعلى 3 ) شاه جهان اوغلان ظفرنامه چنين اظهار نظر كرده : 1 ) شمع جهان 2 ) محمد اوغلان 3 ) شيرعلى 4 ) شاه جهان